علی

در تحقیقات اسنادی بهره گیری از منابع کتابخانه ها بنیان و اساس کار تحقیق است وبجاست که از منابع و خدمات آنها استفاده کامل به عمل آید زیرا گنجینه یی است از دانشهای گوناگون .اهمیت کتابخانه ها ازآن رو مورد تاکید است که هیچ چیز نمی تواند جای محتویات کتابخانه ها را که شامل کتاب و سایر موارد مکمل کتاب است بگیرد.

کتابخانه ها را میتوان به گروههای زیرتقسیم کرد:

1.    کتابخانه های ملی

2.    کتابخانه های عمومی

3.    کتابخانه های مدارس

4.    کتابخانه های دانشگاهی

5.    کتابخانه های تخصصی یا اختصاصی

6.    کتابخانه های شخصی

فواید استفاده از کتابخانه ها در امر تحقیق را میتوان به اینگونه خلاصه کرد:

1.    کسب اطلاعات اولیه راجع به موضوع مورد بحث

2.    اطلاع از سوابق تحقیق

3.    بهره گیری از تجارب تحقیقاتی دیگران برای جلوگیری از تکرار

4.    بهره گیری از آمارها ،ماخذ و اسناد موجود.

بطور کلی مطالب و اطلاعاتی که جهت انجام تحقیق بکاربرده می شوند از منابع ، ماخذ و وسایل قابل قبول و با ارزش جمع آوری و تهیه می شود که این امر باعث می شود تحقیق با زیربنای محکم و پایه ریزی صحیح آغاز شود.

منابع کتابخانه ها:

این منابع به دو دسته بزرگ چاپی و غیرچاپی تقسیم می شوند.

مواد چاپی : کتابها، انواع کتب مرجع و مجلات و جزوات .

مواد غیر چاپی : کتب سنگی ، نسخ خطی و مواد دیداری و شنیداری (عکسها،اسلایدها،نوارهای کاست و میکروفیلمهاو...).

از کتابها منابعی که قابل مطالعه نیستند و تنها برای مراجعه فوری و پاسخ یابی استفاده می شوند را کتب مرجع می نامند که به دو دسته اصلی و فرعی تقسیم می شوند.

مراجع اصلی : پاسخ سوال را بطور مستقیم به مراجعه کننده می دهد مانند فرهنگها ، دایره المعارفها ، اطلاعات عمومی ،سالنامه ها و کتابهای سال،سرگذشت نامه ،منابع جغرافیایی، راهنماها یا نشان نامه ها، کتابهای دستورنامه یا دستنامه، آمارها و اسناد دولتی

مراجع فرعی یا رابط : پاسخ را مستقیما" نداده و پرسشگر را راهنمایی می کند که از کدام منبع یا منابع پاسخ را بیابد مانند فهرستها، کتابشناسی ها ، چکیده ها

کتابهای سال: وقایع سال گذشته را دراختیار خواننده می گذارند.

منابع جغرافیایی شامل : فرهنگهای جغرافیایی،راهنماهای جغرافیایی،نقشه هاواطلسهای جغرافیایی است.

راهنماها یا نشان نامه ها : فهرست نشانی افراد ،اماکن و سازمانها و ادارات می باشد.

کتابهای دستورنامه : اطلاعات مربوط به انجام دادن یک کارفنی یا ساختن چیزی را دراختیارخواننده قرار می دهند واطلاعات اساسی و فشرده مربوط به یک موضوع را ارائه می نمایند.

چگونگی طبقه بندی کتابها:

نظامهای طبقه بندی زیادی موجود است اما دو نظام در سطحی وسیع مورد استفاده قرار می گیرد: طبقه بندی کتابخانه کنگره و طبقه بندی اعشاری دیویی.

طبقه بندی گنگره : این روش درکتابخانه ها بزرگ بکارگرفته می شودوبه این طریق کتابهای هم موضوع بیشماری را با یک عدد طبقه بندی مشخص می کنند بدون اینکه وارد اعداد اعشار طولانی نظام دیویی شوند. در این طبقه بندی علامت گذاری بر اساس الفبای لاتین است و کتابها به طبقات زیر تقسیم می شوند:

آثار کلی                                     A                         

فلسفه و ادیان                               B

تاریخ ملل و شجره شناسی             C.D  

تاریخ آمریکا                               E.F

جغرافیا و مردم شناسی                  G

علوم اجتماعی                              H

علوم سیاسی                                J

قانون                                         K

تعلیم و تربیت                              L

موسیقی                                      M

هنرهای زیبا                                N

زبان و ادبیات                              P

علوم                                          Q

پزشکی                                      R

کشاورزی                                   S

تکنولوژی                                   T

علوم نظامی                                U

علوم دریانوردی                           V

کتابداری وکتابشناسی                    Z

هریک از این طبقات بازهم به حروف و اعداد دیگرتقسیم می شوند تا شماره دقیق طبقه بندی هرکتاب نشان داده شود. به این ترتیب شماره طبقه بندی یک کتاب ممکن است به این صورت باشد:1905 PR

درحال حاضر بیشتر کتابخانه ها از طبقه بندی اعشاری دیویی و یا روش های مشابه آن متناسب با نیازهای خودشان استفاده می کنند . همانطورکه واژه اعشاری نشان می دهد این نظام بر اساس یک تقسیم بندی ده گانه دانش طبق این علامات قرار دارد:

آثارکلی                                      099-000

فلسفه                                         199-100

ادیان                                          299-200

علوم اجتماعی                              399-300

زبان شناسی                                499-400

علوم نظری                                 599-500

علوم عملی                                  699-600

هنرهای زیبا                                799-700

ادبیات                                        899-800

تاریخ ،شرح حال                         999-900

هرکدام از این طبقات عمده به ده قسمت کوچکتر تقسیم می شود و هرکدام ازآنها شامل ده قسمت کوچکتراست.برای مثال طبقه 800 (ادبیات)به قسمتهای دیگری تقسیم می شو د:

ادبیات                              800

ادبیات آمریکا                     810

ادبیات انگلیس                    820

ادبیات آلمانی                      830  

ادبیات فرانسه                    840

ادبیات ایتالیا                       850

ادبیات اسپانیا                     860

ادبیات لاتین                       870

ادبیات یونان                      880

ادبیات سایرملل                  890

به خاطرداشته باشید:

 موضوعی را انتخاب نمایید که مورد علاقه شماست و می توانید در باره آن مطلب جمع آوری نمایید.این اساسی ترین اقدام درجهت تهیه یک مقاله تحقیقی موفقیت آمیزاست. توجه کنید که بعد از انتخاب موضوع محدوده آن را تعیین کنید. توجه داشته باشید یک نوشته تحقیقی نباید سطحی باشد تمام جوانب موضوع را با دقت مورد بررسی قراردهید و برای مستدل ساختن نتایج دلایل کافی ارائه دهید.

 موضوع خود را بر یک فرض مقدماتی متمرکز کنید.این فرض مقدماتی یا فرضیه ممکن است درطول تحقیق چندین بارتغییرکند ولی کمک می کند تا مطالب را دراطراف یک ایده واحد و مشخص حفظ کنید.درشکل گرفتن فرضیه کلمات سوالی مانند چه؟کجا؟چه وقت؟چگونه؟وچرا؟ می تواند مفید باشد.زیرا وقتی مقاله تحقیقی به اتمام رسید ممکن است جوابی به یک سوال باشد.

بعد جستجوی مقدماتی برای یافتن منابع را انجام دهید و بعد این بررسی مقدماتی را به یک کتابشناسی آماده برای استفاده تبدیل کنید. بعد ازآن می توانید فیش برداری از منابع مورد نظر را انجام دهید

منبع: شیوه استفاده از کتابخانه  و نوشتن مقالات تحقیقی

ترجمه و تالیف: شهناز خدیوی و دکترمحمدرضا طالبی نژاد

انتشارات جهاد دانشگاهی واحد اصفهان سال ۱۳۷۴

شخصی نزد امیر المومنان (ع) آمد و از حضرتش پرسید:

تو برای ما چه کردی؟ شاید منظورش این بوده که دین برای ما چه کرده است.

حضرت در پاسخش فرمودند:

ما شتربان بودیم

و اکنون ما خورشید بانیم!!!!!!!!

واقعا" لذت بردم.

 اما راستی؟

 ما در این فاصله ( میان شتربانی تا خورشید بانی ) در کجا قرار گرفته ایم؟

کمتر از ذره نه یی ، پست مشو مهر بورز

تا به خلوتگه خورشید رسی چرخ زنان

به نام خدا

در سال ۶۶ این خبر که صداوسیمای مرکز استان برای نویسندگی برنامه های خود از افرادی که توانایی نویسندگی داشته باشند تعدادی را بصورت حق الزحمه به خدمت می گیرد مرا که دستی در نوشتن داشتم واداشت که به صداوسیمای استان مراجعه کنم و شانس خود را در این مورد بیازمایم . آنها نمونه کار ازمن خواستند و عنوان یکی از برنامه های پرمخاطب عصر آن روز را در گروه اجتماعی دراختیارم قرار دادند و خواستند که با توجه به آیتم های آن مطالبی را دراختیارشان قراردهم.خب البته برای اولین بار کار آسانی هم نبود. خوب بخاطر دارم برای یکی از مطالب آن که به مناسبت روز جهانی پست (هفدهم مهرماه ) بود منبع مناسبی در میان روزنامه ها ، مجلات و ... نیافتم و ناگزیر به پست شهرستان مراجعه کردم و گفتم که برای نوشتن مطلبی در مورد پست به کمک آنها نیازمندم و البته آنها هم لطف کردند و مطالبی را دراختیارم قراردادند. یک هفته بعد موعد ارائه مطالب مورد تعریف به مرکز صداوسیما بود و من طبق قرار مراجعه کردم . مدیر آن زمان رادیو مطالب را دریافت کرد و خواست که برای گرفتن جواب ده روز بعد مراجعه کنم. چندین بار مراجعه کردم با بالاخره یک روز موفق به دیدار شان شدم . ایشان به من گفتنند : مطالب شما مورد قبول واقع شده و اینکه می توانم در زمینه نویسندگی با مرکز همکاری داشته باشم. البته ایشان در عین داشتن برخورد خوب و مورد  قبول به من یادآور شدند که : پذیرفته شدن شما در این بخش دلیلی بر استخدام یا ماندگاری شما در صداوسیما نیست. ممکن است سالها هم همکاری کنید اما بعد از آن بگویند به شما نیازی ندارند. درواقع ایشان از عدم تعهد مرکز در قبال نیروهای حق الزحمه سخن می گفت.به این ترتیب همکاری من در بخش نویسندگی با برنامه عرفانی که وقت اذان ظهر پخش می شد آغاز و با پیاده کردن نوارهای ضبط شده مراسم نمازجمعه و آماده کردن آنها برای پخش ادامه یافت. چندماهی به این ترتیب گذشت ( شاید حدود یکسال ) و بعد آنها پیشنهاد گویندگی رادیو را به من دادند و تست گویندگی مورد قبول واقع شد. از آن به بعد تا مدتی مجری برنامه کودک بودم. بعد از یکی دو سال از ورودم به مرکز یک روز مدیر رادیو گفت: پخش سیما به گوینده نیاز دارد و آنها  از ما خواسته اند که با آنها همکاری کنیم . اگر موافق باشید از شما تست خواهند گرفت و البته از آنجا که در آن زمان بسیار جدی دنبال این قضیه بودند و البته کمبود مجری برایشان مشکلی بزرگ بود من تست دادم و پذیرفته شد و سالها مجری پخش صبح جمعه بودم. در تمام این سالها صحبت آن روز مدیر رادیو را در ذهن داشتم که سازمان در قبال شما هیچ تعهدی ندارد ( اگر چه در این سالها افراد زیادی استخدام شدند) . با اینهمه بر این باور بودم که مسئولین خود متوجه فعالیت من و امثال من هستند و حتما" هم به فکر هستند . با اینهمه از سال ۷۴ بطور جدی بدنبال کار استخدام خود بودم و سرانجام در سال ۷۸ به استخدام سازمان درآمدم ( که البته کار سخت و طاقت فرسایی بود ).در این روند از سال ۷۴ با واحد اداری مرکز صدا و سیما هم همکاری می کردم و به این ترتیب عنوان حکم استخدامی من کارمند سیستم در واحد برنامه ریزی بود. بعد از آن در دفتر مدیریت مرکز هم ارائه خدمت کردم تا اینکه در بهمن ۸۴ بورسیه شده و به دانشکده راه پیدا کردم(درتمام این سالها همچنان در بخش های نویسندگی و گویندگی برنامه های اجتماعی صداوسیما همکاری داشته ام).

۲ . بررسی علل موفقیت برنامه های اجتماعی رادیوی مرکز مازندران در ۶ ماهه اول سال ۸۶ (در هر سه حوزه ).

۳ . بررسی علل موفقیت کارمندان دبیرخانه مرکز مازندران در ارائه خدمات بهتر به حوزه های مختلف مرکز در سه ماهه دوم سال ۸۶.

۴ . بررسی علل موفقیت برنامه های سیاسی سیمای مرکز مازندران در سال ۸۶ .

۵ . بررسی علل افت کیفیت برنامه های معارفی رادیو مرکز مازندران در سه ماهه سوم سال  ۸۶.

۶ . اثرات پرکاری کارمندان آرشیو مرکز مازندران در ارائه خدمات به تهیه کنندگان رادیو در ایام تعطیلات نوروز ۸۶